8 sự kiện khoa học, môi trường nổi bật trong năm qua

Ngày 26/12, hãng tin BBC của Anh đã công bố 8 sự kiện khoa học và môi trường nổi bất nhất của năm 2017. Đứng đầu trong các sự kiện này là phát hiện sóng hấp dẫn từ vụ va chạm giữa hai ngôi sao “chết.”.

1. Năm 2017, các nhà khoa học đã dò ra sóng hấp dẫn của Einstein từ một nguồn mới – sự va chạm của hai ngôi sao “chết,” hay còn gọi là sao neutron. Phát hiện đầu tiên về sóng này được công bố năm 2016, khi nhóm nghiên cứu thuộc dự án LIGO mô tả sự giãn nở của không gian thông qua sự hợp nhất của hai hố đen cách xa nhau. Kết quả được ca ngợi như là xuất phát điểm cho một ngành mới của thiên văn học, sử dụng sóng hấp dẫn để thu thập dữ liệu về các hiện tượng vũ trụ. Vụ nổ xảy ra trong một dải thiên hà thuộc chòm sao Hydra cách Trái Đất hàng tỷ tỷ km. Sóng hấp dẫn thắng giải Nobel Vật lý 2017 và theo thông báo của Ủy ban Nobel Vật lý: Việc phát hiện ra sóng hấp dẫn đã mở ra bước ngoặt lớn cho công cuộc chinh phục vũ trụ của loài người”

mt 1

Giáo sư Rainer Weiss đoạt giải Nobel Vật lý 2017 về Sóng hấp dẫn

2. Xếp thứ hai trong các sự kiện khoa học và môi trường nổi bất nhất của năm 2017 là tàu vũ trụ Cassini hoàn thành sứ mệnh 13 năm khám phá Sao Thổ. Tàu vũ trụ Cassini bắt đầu chuyến thám hiểm Sao Thổ năm 2004. Trong 13 năm hoạt động, nó đã thay đổi hiểu biết loài người về hành tinh và Mặt Trăng. Chuyến thám hiểm giúp phát hiện “các vòi phun nước” từ Mặt Trăng Enceladus của Sao Thổ, xác nhận một đại dương ẩn dấu dưới bề mặt băng. Nó cũng giúp phát hiện các biển và hồ metal trên Mặt Trăng Titan lớn nhất của Sao Thổ.

3. Sự kiện Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu đứng thứ ba theo bình chọn của BBC. Khi còn đang trong chiến dịch tranh cử, ông Donald Trump đã ám chỉ đến việc đưa Mỹ “rút khỏi” Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Nhưng sau khi đắc cử tổng thống tháng 11/2016, ông Trump đã đưa ra các tuyên bố công khai về vấn đề biến đổi khí hậu.

mt 2

Hình ảnh tuyệt đẹp của Thổ Tinh (Saturnchỉ có thể thực hiện được nhờ sứ giả của chúng ta tàu vũ trụ Cassini.

4. Đứng thứ tư là sự kiện phát hiện thêm nhiều “Trái Đất.” Các hành tinh có kích cỡ Trái Đất mới được phát hiện cùng quay quanh một ngôi sao. Trong số 3.500 hành tinh được ghi nhận tồn tại ngoài hệ Mặt Trời, có một số hành tinh khá ”kỳ quặc”, hệ hành tinh Kepler-90, một ngôi sao giống Mặt Trời cách Trái đất2.545 năm ánh sáng.

5. Sự kiện khoa học và môi trường nổi bất thứ năm của năm 2017 là phát hiện họ hàng gần đây của con người. Vào tháng Bảy năm nay, các nhà nghiên cứu công bố năm hóa thạch cổ đại tại Bắc Phi cho thấy loài người – Homo sapiens, xuất hiện sớm hơn ít nhất 100.000 năm so với khái niệm trước đó. Những phát hiện này gợi ý rằng loài người chúng ta không tiến hóa trong một “cái nôi” duy nhất ở Đông Phi. Thay vào đó, con người hiện đại có thể đã tiến hóa theo cùng một hướng trên toàn lục địa. Năm nay cũng có nhiều tin tức chấn động khác về sự tiến hóa của loài người.

MT 3
Hình ảnh là một chú gấu trắng Bắc cực trong tình trạng chỉ còn da bọc xương do hậu quả của biến đổi khí hậu nơi , ảnh của nhiếp ảnh gia Kerstin Langenberger

6. Sự kiện nhật thực tại Mỹ đứng thứ sáu theo danh sách bình chọn của hãng tin BBC. Ngày 21/8 vừa qua, nước Mỹ đã chứng kiến hiện tượng nhật thực toàn phần kể từ khi tuyên bố độc lập năm năm 1776. Trong kỳ nhật thực này, bóng của Mặt Trăng đi qua 14 bang của Mỹ, kéo dài từ bờ biển phía Đông sang bờ biển phía Tây nước Mỹ trong 99 năm qua.

7. Hai sự kiện khoa học và môi trường nổi bật khác của năm 2017 là phát hiện về tiểu hành tinh Oumuamua và núi băng trôi khổng lồ ở Nam Cực. Mặc dù, các nhà khoa học đã dự đoán suốt nhiều năm qua về khả năng một tiểu hành tinh sẽ ghé thăm Trái Đất, nhưng năm 2017 là lần đầu tiên, các nhà khoa học phát hiện một ”vị khách” như vậy.

8. Trong năm 2017 vừa qua, thông qua hệ thống vệ tinh, các nhà khoa học đã phát hiện vết nứt lớn trên thềm băng Larsen C. Một trong những tảng băng trôi lớn nhất tách khỏi thềm băng Larsen C ở Nam Cực vào tháng Bảy. Các nhà khoa học đã theo dõi sự phát triển của vết nứt lớn trên thềm băng trong suốt hơn một thập kỷ. Khối băng trôi khổng lồ ước tính bao phủ diện tích khoảng 6.000km2 – khoảng một phần tư diện tích Xứ Wales.

Hoàng Mai tổng hợp